Oproep om de heul in Lopik te behouden
Lopik - Wim Scholten, voorzitter van de Historische Vereniging Lopik, deed dinsdagavond tijdens de raadsvergadering als inspreker een dringende oproep om de binnendijkse uitwateringssluis (heul) als monument en cultureel erfgoed te behouden.
De heul daterend uit de zestiende eeuw, voerde eeuwenlang water uit de polders af via een sluis naar de Lek en sloot bij een hoge waterstand. “Wij hebben als historische vereniging een brief naar de gemeente Lopik gestuurd, waarin we protest aantekenen tegen het verval van de historische uitwateringssluis van de polders Vogelzang en Wiel in de Lekdijk en het afvoeren van de monumentenlijst,” aldus Scholten.
“De waarde van de heul als watererfgoed is erg groot door het unieke karakter ervan. Daarnaast blijkt het historisch belang alleen al uit het feit dat het grootste deel van het dorp is gebouwd in de polders Wiel en Vogelzang die eeuwenlang droog werden gehouden door het afwateringssysteem, waarin deze heul een belangrijke rol speelde.”
Het kan komen tot het behoud van de heul, want de Erfgoedwet zegt dat een gemeente niet zomaar monumenten van de gemeentelijke lijst mag afhalen. Volgens de eigen gemeentelijke regels is advies van de monumentencommissie en instemming van de gemeenteraad nodig.
“Er is een gedetailleerd rapport van Kok Architecten van wat er zou moeten en kunnen gebeuren met de heul,” vervolgt Scholten.
“De gemeente kan zich als eigenaar van de heul mogelijk in de problemen brengen bij het uitvoeren van haar verplichting uit de Erfgoedwet om de heul in stand te houden. We denken graag mee. Mogelijk zijn het hoogheemraadschap en provincie toch nog bereid zijn om mee te werken bij het zoeken naar een oplossing. Als de gemeente bijvoorbeeld een Stichting Vrienden van de gemeentelijke Monumenten zou oprichten zou onze vereniging daar wel een bestuurslid voor willen leveren, mits andere organisaties dat ook doen. Zo’n stichting zou kunnen kijken welke private fondsen kunnen worden aangeboord. Dat is in onze gemeente al eerder vertoond bij de renovatie van de Middelste Molen in Cabauw. Een andere spoor zou zelfwerkzaamheid van bewoners kunnen zijn.”
De raadsleden en het college debatteerden over de (on)mogelijkheden om de heul te behouden. Sandra Stigter (PvdA) verbaasde zich erover dat van het gereserveerde geld voor monumentenonderhoud weinig wordt gedaan. Wethouder Jan Vente waarschuwde, dat als de heul wordt opgenomen in de erfgoedverordening, de gemeente de portemonnee moet trekken om zijn verplichting om de heul te herstellen en te onderhouden na moet komen.
Burgemeester Renate Westerlaken kwam tenslotte met een salomonsoordeel: “het is belangrijk om eerst alles op een rijtje te zetten en dan tot een zorgvuldig besluit te komen. Dat is dan aan de nieuwe gemeenteraad. In de tussentijd kunnen allerlei initiatieven ontplooid worden.”