Ontmoet Jos Bol
IJsselstein - Veel mensen kennen Jos Bol als de drijvende kracht achter de Kerstavond van mevrouw Klein Sprokkelhorst. Hiermee zet hij zich – samen met anderen – al zeventien jaar in om cultuur toegankelijk te maken. Hij stond 23 jaar voor de klas op de Agnesschool in IJsselstein. Daar ontstaat zijn overtuiging dat cultuur essentieel is voor de ontwikkeling van kinderen. Bij Kunst Centraal werkt hij als schoolbegeleider aan het versterken van cultuurvakken in het onderwijs. “Ik geloof dat cultuur mensen samenbrengt, laat reflecteren en helpt groeien: op school, op straat en in het leven.”
Hij werkt keihard om kunst laagdrempelig en dicht bij de mensen te brengen. Of het nu in de binnenstad is, of juist in de buitenwijken: “Cultuur moet leven, overal.”
Zijn passie voor kunst en cultuur begint op de kleuterschool, bij zuster Rosalia met haar viool en poppenkast. De verwondering en het plezier om jezelf te uiten raken hem diep en inspireren hem om ook thuis creatieve projecten te ontwikkelen. Met groentekisten bouwt hij theaters, zingt hij in het kerkkoor en ontdekt zijn stem. “Juist dát wil ik kinderen nu ook meegeven: dat kunst je helpt jezelf te begrijpen én de ander.” Voor Jos gaat cultuur over sociale ontwikkeling, samenwerking en durf: kunst maakt mensen sterker en menselijker.
Jos laat zich inspireren door diversiteit en alles wat het leven biedt. Muziek, theater, dans en beeldende kunst voeden hem. Hij werkt graag samen met verschillende kunstenaars en disciplines, omdat elke vorm een eigen blik opent. “Kunst heeft de kracht om ons uit onze bubbel te halen, om ons echt te laten ontmoeten.” Ook natuur, mensen en hun verhalen vormen inspiratiebronnen. “Cultuur is een verbindende kracht in een steeds individueler wordende samenleving.”
De stad als decor
IJsselstein is een voortdurende bron van inspiratie. “Ik zie de stad als een groot decor vol verhalen. Van de kasteeltoren tot de basiliek, van kleine binnenplaatsjes tot gebouwen als Isselwaerde. Elke plek biedt mogelijkheden voor theater, muziek of vertelling.” De diversiteit aan mensen maakt zijn werk rijker. “Het dwingt me steeds opnieuw te kijken, te luisteren en te verbinden.” De stad is meer dan een locatie. “Het is een actieve medespeler in mijn werk.”
Vertrouwen vormt de kern van zijn projecten. Het gaat hem niet om een enkel kunstwerk, maar om het vertrouwen dat mensen hem en zijn team geven. “Het zijn de verhalen van bewoners die blijven hangen.” Hij haalt voldoening uit het feit dat bewoners hun deuren openen, meegaan in projecten en zich veilig voelen om cultuur te ervaren. “Juist die persoonlijke verhalen en ontmoetingen maken mijn werk betekenisvol.”
“Cultuur moet leven, altijd en overal”
Verrassende verbindingen
Zijn projecten tonen dat kunst mensen samenbrengt, soms op verrassende manieren. Hij gelooft in onverwachte verbindingen. Een huiskamerconcert of een jong talent op straat kan een nieuwe vriendschap of een nieuw perspectief creëren. “Cultuur is niet iets vrijblijvends. Het is de ziel van de stad. Het bepaalt hoe mensen samenleven en elkaar ontmoeten.” Voor hem is kunst een middel om trots, betrokkenheid en sociale cohesie te versterken.
“Cultuur moet leven, altijd en overal”
Nieuwsgierigheid is zijn motor. Hij maakt cultuur persoonlijk en dichtbij, vaak door mensen te betrekken bij projecten in hun eigen omgeving. “Mensen zeggen vaak: ‘Ik heb niks met cultuur.’ Maar als ik dan - zoals bij Sprokkelhorst - vertel dat de buren wel meedoen, worden ze vaak toch geprikkeld.” Deze nieuwsgierigheid gebruikt hij om mensen enthousiast te maken, zodat ze de waarde van cultuur zelf ervaren en er ook deel van willen zijn.
Kunst mag schuren en ontregelen. Hij wil de waarde van cultuur zichtbaar en voelbaar maken, niet alleen met het hoofd, maar ook met het hart. Inclusiviteit en vernieuwing zijn daarbij belangrijk. “Door relaties aan te gaan, nieuwsgierig te blijven en open te staan voor andere perspectieven, ontstaan waardevolle verbindingen.” Hij ziet cultuur als iets van ons allemaal, waarin mensen zich kunnen herkennen en waar ze trots op kunnen zijn.
Vrijheid en structuur
Voor Jos vormen structuur en vrijheid de basis van creativiteit. Hij geeft mensen ruimte, veiligheid én richting, zodat talent kan groeien. “Je kunt pas buiten de lijntjes kleuren als je weet hoe je binnen de lijntjes moet werken.” Hij combineert begeleiding met ruimte voor experiment en vrijheid, waardoor creatieve processen optimaal tot bloei komen. “Voor mij is dat de sleutel om zowel jonge als oudere talenten hun kracht te laten ontdekken en ontwikkelen.”
De expositie ‘Wij geven cultuur een gezicht’ is tot en met eind maart te zien in de bibliotheek aan de Overtoom. Info: www.ijsselstein.nl.