Ontmoet Janneke Lippus
IJsselstein - Janneke Lippus is theatermaker en woont in IJsselstein. Ze is sinds haar jeugd actief als vrijwilliger bij Theaterstichting Kwibus, eerst als speler en later ook als regisseur en bestuurslid. Rond haar tiende speelt ze haar eerste kindervoorstelling bij Kwibus – en ze gaat er nooit meer weg. Hoewel ze auditie doet voor de toneelschool, kiest ze in haar professionele leven voor het onderwijs, waar ze kinderen wil stimuleren hun creativiteit te ontwikkelen en plezier te beleven aan kunst. Plezier en creativiteit staan bovenaan. “Voor mij werkt kunst het best zonder commerciële of financiële druk. Dan blijft het stromen.”
Kunst en cultuur zijn voor Janneke een basisbehoefte, iets natuurlijks dat al aanwezig is voordat mensen leren praten, schrijven of lopen. “Het is iets van ons allemaal: expressie, creativiteit, muziek, dans en tekenen zitten in de mens. Kunst schept verbinding en verdieping en moet toegankelijk zijn, zonder oordeel over wat ‘echte’ kunst is.” Het moet vooral niet elitair zijn. “Meer dan de helft van de Nederlanders doet iets creatiefs, en dat is prachtig.” Voor haar draait cultuur om participatie, beleving en betrokkenheid, ongeacht ervaring of achtergrond.
De liefde voor kunst en creativiteit wordt van jongs af aan gevoed door haar opvoeding. Haar vader is nog steeds muzikaal actief, haar moeder is een groot liefhebber van theater. Ze wordt als kind regelmatig meegenomen naar voorstellingen en kleine producties, en cultuur maakt daardoor al vroeg deel uit van haar dagelijks leven. “Hoewel we geen van allen professioneel in de sector werken, zit creativiteit in onze familie.” Het vormt een rode draad in haar leven, van muziek en theater tot presentatie en decorontwerp. “Het gaat om plezier, expressie en het delen van verhalen, niet om status of erkenning.”
Puur en authentiek
Ze wordt geraakt door makers die hun werk centraal stellen, niet zichzelf. Ze voelt zich verbonden met kunstenaars en acteurs die puur en authentiek durven zijn. “Kunst moet wat mij betreft vooral bij het publiek landen - ik hoef niet uit te leggen wat iets betekent.” Inspiratie haalt ze uit mensen om zich heen, hun verhalen, film, fotografie en het dagelijks leven. "Authenticiteit is voor mij de kern van wat kunst krachtig en betekenisvol maakt."
Ook inclusiviteit speelt een belangrijke rol in haar werk. Binnen Kwibus en in samenwerking met de stad streeft ze ernaar dat iedereen een eerlijke kans krijgt, ongeacht achtergrond of ervaring. “Kunst hoort midden in de samenleving te staan, en ook bi-culturele verhalen en makers moeten een podium krijgen. Uiteindelijk gaat het voor mij om toegankelijkheid, verbinding en de overtuiging dat cultuur van én voor iedereen moet zijn.”
Theater mag schuren
“Ik werk met mensen, niet met talenten. Jij mag zijn wie je bent”
De essentie van theater ligt voor haar buiten de comfortzone. Stukken én spelers moeten durven schuren. “Kunst hoort te confronteren, te verbinden en tot nadenken aan te zetten.” Met haar eerste regiestuk, Festen, liet ze zien wat het betekent om bloot te leggen wat er werkelijk speelt, het publiek werd zichtbaar geraakt. “Ik wil dat mijn stukken schuren – dat mensen na afloop iets voelen, iets meenemen.” Theater draait voor haar om eerlijkheid, confrontatie en het collectief beleven van een verhaal.
“Cultuur moet persoonlijk en dichtbij blijven, en mensen uitnodigen om het zelf te ervaren.” Samen iets creëren is voor Janneke meer waard dan persoonlijke profilering. “Het verhaal en de groep zijn belangrijker dan je eigen shine.” Amateurkunst ervaart ze als tijdelijke communities. “Mensen verbinden zich tijdens een productie rond een gezamenlijk doel, en die verbondenheid is een belangrijke drijfveer voor mij.”
Veiligheid en samenhang zijn essentieel in haar werk. Ze creëert een omgeving waarin spelers zich gezien en gesteund voelen en waarin ruimte is om te leren door fouten te maken. “Ik werk met mensen, niet met ‘talenten’, en geloof dat theater helpt emoties te begrijpen, inlevingsvermogen te ontwikkelen en jezelf te ontdekken. Jij mag er zijn, precies zoals je bent.”
Betrokkenheid
Samenwerking vormt de kern van alles wat ze doet. Janneke werkt graag en intensief samen met andere culturele initiatieven, zoals de bibliotheek, Harmonie Amicitia, het Fulcotheater en theatergroep De Schakel. Dit gebeurt vooral uit oprechte betrokkenheid, niet uit financiële noodzaak. “Die gezamenlijke aanpak versterkt zowel het theaterwerk als de culturele gemeenschap in IJsselstein en houdt het erfgoed van Kwibus levend. Samen bereik je veel meer dan alleen.”
De expositie ‘Wij geven cultuur een gezicht’ is tot en met eind maart te zien in de bibliotheek aan de Overtoom. Info: www.ijsselstein.nl.