Onze Basiliek (1)
Het nieuwe jaar begon slecht voor de ruim 150 jaar oude zogeheten Vondelkerk in Amsterdam; dak en toren door brand verwoest, waarschijnlijk door vuurwerk. In november 1904 gebeurde hetzelfde; toen door onvoorzichtige loodgieters. Over die brand bestaat een mooie anekdote.
Het atelier van architect Pierre Cuypers (1827 - 1921), de ontwerper van de kerk, keek uit op het brandende gebouw. De medewerkers stonden buiten naar de brand te kijken, maar één leerling bedacht dat de kerk herbouwd zou moeten worden en snelde naar binnen om de bouwtekeningen op te zoeken. Hij had ze net op tafel gelegd toen de oude Cuypers binnenkwam, zoekend naar de tekeningen. "Mijnheer Cuypers, ik heb ze al" zei de leerling. "Ze liggen hier voor me." Cuypers keek zijn leerling een ogenblik nadenkend aan. "Jij wordt opzichter bij de restauratie van kasteel Haarzuilens" zei hij.
Gelukkig bestaan de bouwtekeningen nog steeds, en heeft de kerk gemetselde gewelven, waardoor de verwoesting hopelijk beperkt is gebleven tot het dak en de houten toren, net als bij de Notre Dame in Parijs. Herstel is daardoor technisch uitvoerbaar, ondanks omvangrijke waterschade.
Het lot van de Vondelkerk doet mij onwillekeurig aan onze prachtige IJsselsteinse Basiliek denken. Is bij deze imposante kerk een vergelijkbare verwoesting denkbaar? Ik ben ooit in Delft als restauratie-architect afgestudeerd bij de markante hoogleraar Coen Temminck Groll, die in IJsselstein het voormalige klooster Mariënberg (nu Kloostertuin) aan de Benschopperstraat restaureerde. Ik heb daardoor enig inzicht in restauraties. De Vondelkerk en onze Basiliek zijn sterk verschillend in ontwerp, maar ook de Basiliek heeft gemetselde gewelven. Die zijn gelukkig onbrandbaar.
(Wordt vervolgd)