Tv-ridder Floris herleeft na 55 jaar in IJsselstein

IJSSELSTEIN • Jaap Kooimans hield een lezing in restaurant Robuust in IJsselstein over de tv-serie Floris. Kooimans schreef een boek over de jeugdserie met onder andere filmregisseur Paul Verhoeven en acteur Rutger Hauer. De serie was in de jaren 60 mateloos populair. En ook nu, 55 jaar later, spreekt Floris nog steeds tot de verbeelding.

In 1969 bracht de NTS Floris op de televisie. Het ging over de avonturen van de dolende ridder, Floris, en zijn kameraad, de magiër Sindala. Menig oudere zal zich de afleveringen herinneren die op de zondagavond werden uitgezonden, in zwartwit en mono. Met deze televisieserie begonnen onder andere de carrières van Paul Verhoeven en Rutger Hauer, die later in Hollywood beroemd werden. De productie vond plaats in 1968, een tijd waarin overleg over doelgroepen, sectoren, kijkcijfers en schakelmomenten nog niet bestond. De serie is vaak herhaald en kwam in 2001 op dvd uit.

Spannende avonturen
In zijn lezing vertelde Jaap Kooimans over de totstandkoming van zijn boek en over de productie van de serie. Hij had een paar leuke anekdotes over zijn ontmoetingen met onder andere Rutger Hauer, Jos Bergman, Paul Verhoeven en Gerard Soeteman. Floris moest een spannende avonturenserie worden die zich kon meten met series als Ivanhoe en Thierry de Slingeraar.

Brommers en vliegtuigen
Veel aspecten die kwamen kijken bij de productie, waren geheel nieuw voor de Nederlandse filmindustrie. Zo werd er voor het eerst buiten gefilmd. Dat ging gepaard met nieuwe problemen, zoals bijvoorbeeld storende geluiden van een langsrijdende brommer en overvliegende vliegtuigen.

Stuntteam
Ook de weersomstandigheden speelden parten. Mede daardoor werden de geplande vijf maanden filmtijd er uiteindelijk tien. De inzet van een stuntteam was ook nieuw. Het stuntteam van Hammy de Beukelaar werd multifunctioneel ingezet. Niet alleen voor stunts, maar ook voor allerlei praktische zaken, zoals het voortduwen van de camerawagen. Het stuntteam speelde onder andere de vele zwaardgevechten. De gebruikte set zwaarden sneuvelde daarbij nogal eens waarna er weer nieuwe zwaarden besteld moesten worden.

In roze maillots  
Een grappig aspect van Floris was de kleding. Robert Bos was verantwoordelijk voor de kleding. In de wetenschap dat het in zwart-wit werd opgenomen hield hij er rekening mee dat kleuren worden weergegeven in grijstinten. Om zo veel mogelijk verschil in tint te krijgen, liet hij personages bijvoorbeeld in roze maillots hun rol spelen, iets wat bij een kleurenproductie nooit had gekund. Het productieteam werd ook ondersteund door een 17-jarige stagiair, Arjan van de Grijn. Later werd hij een van de bekendste grimeurs. Alle typetjes van Van Kooten en de Bie zijn onder andere door hem gegrimeerd en ook vele typetjes uit de VPRO serie Jiskefet.

Geen brillen en horloges in de middeleeuwen
Aan het eind van zijn lezing vertoonde Jaap Kooimans tot slot nog enkele opmerkelijke foto’s en fragmenten uit de serie. Zo waren er acteurs met brillen op en horloges om in de middeleeuwse setting, scènes die men vóór de eindmontage nog moest overdoen of eruit knippen. En een vechtscène die duidelijk was geïnspireerd op een rugbywedstrijd.

Luisteren met een bonk brood
De chef van restaurant Robuust had voor deze gelegenheid een speciaal middeleeuws menu samengesteld. Als voorgerecht kregen de gasten een bonk brood met boter en zeezout, daarna gebraden kip, als hoofdgerecht boeuf bourguignon met knolselderij, wortel en ui en als nagerecht hangop met fruit. Tussen de gangen door hield Jaap Kooimans zijn lezing.

Voor initiatiefnemers Theo en Mireille Temming was deze thema-avond geslaagd. Een volle bak met lekker eten en drinken en een mooi verhaal erbij.

Tony Buijse